UPDATE: Religieus erfgoed in de regio: enkele cijfers

17.05.2019

Met het project 'Weg van God' zet de erfgoedcel, samen met kerk- en gemeentebesturen en andere erfgoedliefhebbers, in op de zorg voor roerend religieus erfgoed. De erfgoedcel wil zo inspelen op de verschuivingen en noden die zich in het kerkenlandschap voordoen. Binnen deze context maakte ze een stand van zaken voor de regio Pajottenland-Zennevallei.

Het grondgebied van de vijftien gemeenten, die tot het werkingsgebied van de erfgoedcel behoren, telt momenteel nog zo'n 71 parochiekerken en kapelanijen die gebruikt worden voor de rooms-katholieke eredienst. Dat zijn er drie minder dan enkele jaren geleden. Welke kerkgebouwen er, net zoals Sint-jozef in Lot, Sint-Pieter in Galmaarden en Sint-Theresia van het Kind Jezus in Dilbeek, op korte en langere termijn onttrokken zullen worden aan de eredienst, is te lezen in de kerkenbeleidsplannen* die per gemeente werden opgesteld. Negen van die vijftien gemeenten zijn in het bezit van een goedgekeurd kerkenbeleidsplan. Voor de gemeenten Bever, Herne, Halle, Roosdaal, Liedekerke en Affligem staat de opmaak van zo'n plan op het programma, is het in opmaak of is het ingediend ter goedkeuring.

Als we de negen reeds goedgekeurde kerkenbeleidsplanen erop naslaan, zien we dat er van de 47 kerkgebouwen die er het onderwerp van vormen, 25 voorzien zijn voor valorisatie, één kerkgebouw ingezet wordt voor medegebruik en er bij de overige 21 sprake is van neven- of herbestemming. Zo'n bestemmingswijziging heeft ook impact op de kerkelijke objecten die vaak reeds eeuwen in het gebouw zijn ondergebracht. In vele gevallen kan de collectie niet of slechts een deel ervan ter plaatse blijven.

Nadenken over welke stukken van de collectie er best behouden blijven en welke opties er zijn voor de rest van de collectie, doet men het best met verschillende partijen tezamen en aan de hand van een erfgoedinventaris. Ook wanneer er geen sprake is van neven- of herbestemming is zo'n inventaris een waardevol document. Een goede inventaris biedt namelijk voordelen in het kader van een verantwoord beheer van de collectie, in het kader van de ontsluiting van de collectie naar een breed publiek en voor onderzoek. De inventaris kan bovendien dienst doen als kwaliteitsvol basisdocument voor het afsluiten van verzekeringen en is bijzonder handig in geval van diefstal.

Een goede kerkinventaris is actueel, volledig en digitaal. Bij aanvang van het project 'Weg van God', waarmee de erfgoedcel onder meer ondersteuning wil bieden bij de opmaak van dergelijke inventarissen, telde de erfgoeddatabank 'Erfgoedplus.be' voor onze regio slechts vijf kerkelijke inventarissen: Onze-Lieve-Vrouw in Alsemberg, Sint-Jan-Baptist in Huizingen, Sint-Augustinus in Beert, Sint-Theodardus in Bogaarden, Sint-Gertrudis in Ternat. Dit terwijl 'Erfgoedplus.be' het medium bij uitstek is voor kerkfabrieken om een inventaris op te maken en bij te houden.

Het resultaat van de vijf inventarisatietrajecten die momenteel binnen het project 'Weg van God' lopen, zal binnenkort te zien zijn op www.erfgoedplus.be. De inventaris van Sint-Martinus in Kester zal de eerste in de rij zijn. Hier dient er enkel nog een revisie van de gedigitaliseerde gegevens te gebeuren alvorens de inventaris officieel aan de kerkfabriek kan overhandigd worden. Het traject resulteerde in 409 inventarisatiefiches. Een groot deel van de collectie bestaat uit textilia.

Ook in Sint-Pieter-in-Banden in Oudenaken is de inventarisatie ter plaatse afgerond. Het team van negen vrijwillige inventarisatoren kwam er tien voormiddagen samen en maakte 226 inventarisatiefiches op. Deze worden momenteel volop gedigitaliseerd.

Voor Sint-Laurentius in Sint-Laureins-Berchem, Sint-Apollonia in Ledeberg (Roosdaal) en Sint-Remigius in Wambeek zijn nog enkele inventarisatiesessies ter plaatse nodig om ook deze collecties af te werken. Het engagement van tal van vrijwilligers die wekelijks een halve dag in de kerkgebouwen samenkomen staat garant voor een vlot verloop. Voor de eerste twee kerken werd de digitalisatie reeds opgestart.

Deze zomer zullen de volgende begeleidingstrajecten worden opgestart! Benieuwd waar? Houd onze website en nieuwsbrief in de gaten!


* Een kerkenbeleidsplan wordt opgemaakt in samenspraak tussen gemeentelijke en kerkelijke overheden en omvat een langetermijnvisie op het gebruik van de kerken binnen een gemeente. Concreet staat er in welke parochiekerken uitsluitend voor de rooms-katholieke eredienst in gebruik zullen blijven (valorisatie), welke kerkgebouwen ook voor religieuze activiteiten van andere katholieke of christelijke geloofsgemeenschappen zullen worden ter beschikking gesteld (medegebruik), welke een dubbele - zowel profane als religieuze - functie krijgen (nevenbestemming) en welke volledig zullen onttrokken worden aan de eredienst (herbestemming).

Labels: WegvanGod

Reageer